Özellikle IEEE Transactions(IEEEtran) gibi konferans ya da dergiye yönelik bir şablon kullanıyorsanız Türkçe karakterler Latex’te büyük bir sorun teşkil ediyor. Latex kullanayım, ben içerikle uğraşayım görüntüyü şablon halletsin şeklindeki iyi niyetli düşüncenize rağmen maalesef Türkçe kullandığınızda uğraşının sınırı pek de bu kadar ile kalmaz.

Latex’te Türkçe karakter kullanımı için genellikle ilk akla gelen ve çoğu durumda kurtarıcı olabilecek çözüm babel ve inputenc paketleri kullanılmasını gerektirir.

\documentclass{article}
...
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[turkish]{babel}
...
\begin{document}
...

Fakat bu paketler IEEEtran şablonunda olduğu gibi her derde derman olmayabiliyorlar. IEEEtran latex şablonu oldukça güzel bir şablon, hele de babel ile dilinizi Türkçe olarak tanımlarsanız kendiliğinden yerelleştirmeleri yapıyor ve Abstract yerine Özet, Figure yerine Şekil kelimelerini koyuveriyor. Amma ve lakin biraz iş karmaşıklaşınca değişik hatalar ortaya çıkıyor.  Eklediğiniz bir şekil ardından ortaya çıkan alttaki hata babel paketinin graphicx paketi ile uyuşmazlıklarından ortaya çıkmakta.

! Missing \endcsname inserted.
 
                   \relax
l.55 \includegraphics[scale=0.4]{gpu-cpu}

Öncelikle bu sorun sadece Türkçe kullanıcılarında ortaya çıktığı için sorunu tanımlamak uzun bir süre alabiliyor. Fakat sonuç olarak sorunun babel’ın Türkçe paketinde  ”=” karakterinin etkinleştirilmesinden kaynaklandığını öğrenmek mümkün. Bu durum da \includegraphics tanımımızdaki scale seçeneğinin hata vermesine sebep oluyor. Scale’i kaldırıp şekli başka yazılımlar yardımı ile küçülterek çözmek mümkün olsa da en güzeli  = kullanacağımız yerleri alttaki gibi shorthandon/off‘lar ile çevrelemek.

\shorthandoff{=}
\includegraphics[scale=0.4]{gpu-cpu}
\shorthandon{=}

Bunları yaptıktan sonra graphicx ile ilgili sorun çözülüyor tabi ki başka yerlerde de eşittir işareti kullanılmasından sorunlar doğabilir. Örnek dosyamdaki  \bibliography ile içe aktardığım .bib dosyasındaki tanımlar aynı  hatalara sebep oldu, bu sorunlu kısımları da .bib dosyasına girmeden latex dosyasında aynen şekillerdeki çözümle hatasız hale getirmek mümkün. Ayrıca iki nokta üst üste ve ünlem işaretinden de aynı sorunun doğabileceği dile getirilmiş, bunlara da dikkat etmek gerekebilir.

Şekiller sebebiyle oluşan sorun haricinde, IEEEtran şablonunun başlıklarımızı büyük harflere dönüştürmesi de Türkçede bir sorun ortaya çıkarmakta; otomatik olarak büyük harfe dönüştürülen ı ve i harfleri UTF8 ile kodlanmış dosyamızda aynı şekilde büyük ı(I) olarak çıktı vermektedir. Bu durumdan kurtulabilmek için otomatik olarak büyük harf haline dönüştürülen i’ler için dosyamızda i yerine \.{ı} kullanılması gereklidir. Alttaki örnekte görüldüğü gibi büyük harf olarak verilmiş i harfleri sorun yaratmamaktadır. Fakat otomatik üretilen büyük i harflerini elde edebilmek için alttaki gibi bir girdi şarttır.

\section{GİB M\.{ı}mar\.{ı}s\.{ı}}

IEEEtran şablonu ile, kelime işleyici yazılımlar kullanmadan, görünümle uğraşmadan makale yazabilmenin mümkün olduğu bir ortam yukarıdaki değişiklikler ile mümkün. Aynı zamanda Türkçe Babel ile graphicx paketleri kullanılan latex dosyalarında da benzer sorunlar oluşması muhtemeldir. Umarım bu yazı, aynı sorunları yaşayanların karşısına, benim bu parçaları birleştirirken harcadığımdan daha kısa sürede ulaşır .

Leave a Reply